ฟอเร็กซ์คืออะไร ทำงานอย่างไร ใครเทรดบ้าง

เวลาไปเที่ยวต่างประเทศ เราต้องเอาบาทไปแลกเป็นเงินสกุลอื่น นั่นคือการแลกเปลี่ยนเงินตราในรูปแบบที่ใกล้ตัวที่สุด ส่วนฟอเร็กซ์ (Forex หรือ FX ย่อมาจาก Foreign Exchange) คือตลาดขนาดใหญ่ที่เงินสกุลต่าง ๆ ถูกซื้อขายกันทั่วโลก ทั้งเพื่อใช้งานจริงและเพื่อเก็งกำไรจากการเปลี่ยนแปลงของราคา

บทความนี้อธิบายพื้นฐานให้เข้าใจภาพรวมก่อนเริ่มศึกษาเรื่องอื่น ๆ

ฟอเร็กซ์ทำงานอย่างไร: ซื้อสกุลหนึ่ง ขายอีกสกุลหนึ่งเสมอ

ในตลาดฟอเร็กซ์ เงินสกุลต่าง ๆ ถูกซื้อขายเป็น "คู่เงิน" เช่น EURUSD คือยูโรเทียบกับดอลลาร์สหรัฐ

สกุลแรก (EUR) เรียกว่า Base Currency หรือสกุลหลัก
สกุลหลัง (USD) เรียกว่า Quote Currency หรือสกุลที่ใช้บอกราคา

ถ้า EURUSD เท่ากับ 1.1000 แปลว่า 1 ยูโรมีมูลค่า 1.1000 ดอลลาร์สหรัฐ

การซื้อ EURUSD คือการซื้อยูโรพร้อมกับขายดอลลาร์ ส่วนการขาย EURUSD คือการขายยูโรพร้อมกับซื้อดอลลาร์ ราคาจะขยับตามอุปสงค์และอุปทานของสองสกุลนี้ ซึ่งได้รับอิทธิพลจากหลายปัจจัย เช่น นโยบายของธนาคารกลาง ภาวะเศรษฐกิจ และความต้องการใช้เงินสกุลนั้นจริง ๆ

แผนภาพคู่เงิน EURUSD แสดง Base Currency คือ EUR และ Quote Currency คือ USD โดย 1 ยูโรเท่ากับ 1.1000 ดอลลาร์ พร้อมความหมายของการซื้อและการขายคู่เงินนี้

ตลาดไม่มีศูนย์กลาง และเปิดเกือบ 24 ชั่วโมง

ต่างจากตลาดหุ้นที่มีตลาดหลักทรัพย์เป็นศูนย์กลาง ฟอเร็กซ์เป็นตลาดแบบ OTC (Over-the-Counter) คือการซื้อขายตกลงกันผ่านเครือข่ายของธนาคารและสถาบันการเงินทั่วโลก ไม่มีสถานที่เดียวที่ทุกคำสั่งไปรวมกัน

เพราะเป็นเครือข่ายระดับโลก ตลาดจึงเปิดต่อเนื่องตั้งแต่วันจันทร์ถึงวันศุกร์ โดยเวลาซื้อขายหมุนเวียนไปตามศูนย์กลางการเงินสำคัญ ได้แก่

ซิดนีย์
โตเกียว
ลอนดอน
นิวยอร์ก

ตลาดปิดช่วงสุดสัปดาห์ ช่วงเวลาที่ตลาดสองแห่งเปิดทับซ้อนกัน (เช่น ลอนดอนกับนิวยอร์ก) มักมีการซื้อขายคึกคักกว่าช่วงอื่น เวลาเปิดปิดจริงอาจเปลี่ยนไปตามเวลาออมแสงของแต่ละประเทศ จึงควรเช็กตารางเวลาของแพลตฟอร์มที่ใช้อีกครั้ง

ใครเป็นผู้เล่นในตลาดฟอเร็กซ์

ผู้เล่นมีหลายกลุ่ม แต่ละกลุ่มมีเป้าหมายต่างกัน

ธนาคารกลาง ดูแลนโยบายการเงินและเงินสำรองของประเทศ บางครั้งเข้าแทรกแซงค่าเงิน
ธนาคารพาณิชย์และสถาบันการเงินขนาดใหญ่ เป็นผู้ทำราคาหลักในตลาด รับคำสั่งแลกเงินจากลูกค้าและซื้อขายระหว่างกัน
บริษัทธุรกิจ เช่น ผู้นำเข้า ส่งออก ที่ต้องจ่ายหรือรับเงินต่างสกุล
กองทุนและผู้จัดการเงินลงทุน ซื้อขายเพื่อบริหารพอร์ตหรือป้องกันความเสี่ยงค่าเงิน
นักเทรดรายย่อย คือบุคคลทั่วไปที่ซื้อขายผ่านโบรกเกอร์ โดยเป็นส่วนเล็ก ๆ ของตลาดทั้งหมด
นักท่องเที่ยวและคนทำงานต่างประเทศ ที่แลกเงินเพื่อใช้จ่ายหรือส่งเงินกลับบ้าน

จะเห็นว่าคนจำนวนมากใช้ตลาดนี้เพราะจำเป็นต้องใช้เงินต่างสกุลจริง ๆ ไม่ได้มาเพื่อเก็งกำไรทั้งหมด

โบรกเกอร์ทำหน้าที่อะไร

นักเทรดรายย่อยเข้าถึงตลาดระหว่างธนาคารโดยตรงไม่ได้ จึงต้องผ่านโบรกเกอร์ ซึ่งทำหน้าที่หลัก ๆ ดังนี้

ให้แพลตฟอร์มสำหรับดูราคาและส่งคำสั่งซื้อขาย
เสนอราคา Bid (ราคาที่ขายได้) และราคา Ask (ราคาที่ซื้อได้)
จัดการการรับคำสั่งและดูแลเงินในบัญชีของลูกค้า
ให้เครดิตเรื่อง Leverage (เลเวอเรจ) ให้เทรดด้วยเงินมากกว่าเงินทุนที่วางไว้ โดยใช้เงินส่วนหนึ่งเป็นหลักประกันที่เรียกว่า Margin

รายได้ของโบรกเกอร์มักมาจาก Spread (ส่วนต่างระหว่างราคา Bid กับ Ask) และ/หรือค่าคอมมิชชัน ก่อนเลือกใช้บริการใคร ควรตรวจสอบว่าได้รับใบอนุญาตจากหน่วยงานกำกับดูแลที่น่าเชื่อถือหรือไม่ และอ่านเงื่อนไขเรื่องค่าธรรมเนียมและการถอนเงินให้ละเอียด

ต่างจากการแลกเงินท่องเที่ยวอย่างไร

ทั้งสองอย่างคือการแลกเปลี่ยนสกุลเงิน แต่ลักษณะต่างกันมาก

หัวข้อ	แลกเงินท่องเที่ยว	เทรดฟอเร็กซ์
เป้าหมาย	ใช้จ่ายจริง	เก็งกำไรจากราคาที่เปลี่ยน
การรับเงิน	ได้เงินสดจริง	ส่วนใหญ่เป็นตัวเลขในบัญชี ไม่ได้รับเงินสกุลนั้นจริง
ทิศทาง	ซื้อเงินต่างประเทศอย่างเดียว	ซื้อหรือขายก่อนก็ได้
Leverage	ไม่มี	มี ทำให้กำไรและขาดทุนขยายตัว
ต้นทุน	ส่วนต่างราคารับซื้อ/ขายออก	Spread หรือคอมมิชชัน

ตัวอย่างคำนวณ 1: ส่วนต่างราคาตอนแลกเงิน

สมมติ (ตัวเลขสมมติเพื่อการเรียนรู้เท่านั้น) ร้านแลกเงินขายดอลลาร์ที่ 35.60 บาท และรับซื้อคืนที่ 34.80 บาท

แลก 1,000 ดอลลาร์ ต้องจ่าย 1,000 × 35.60 = 35,600 บาท
ถ้าเปลี่ยนใจขายคืนทันที ได้ 1,000 × 34.80 = 34,800 บาท
ต่างกัน 35,600 − 34,800 = 800 บาท

ส่วนต่างนี้คือต้นทุนของการแลก ในฟอเร็กซ์ก็มีต้นทุนลักษณะเดียวกัน แต่เรียกว่า Spread

แผนภาพเปรียบเทียบการแลก 1,000 ดอลลาร์ที่ราคา 35.60 บาท จ่าย 35,600 บาท กับขายคืนที่ 34.80 บาท ได้ 34,800 บาท ส่วนต่าง 800 บาทคือต้นทุนของการแลก

ตัวอย่างคำนวณ 2: Pip และ Lot

Pip คือหน่วยวัดการเปลี่ยนแปลงราคาของคู่เงินส่วนใหญ่ โดย 1 Pip เท่ากับ 0.0001 ส่วน Lot คือหน่วยขนาดการซื้อขาย 1 Lot มาตรฐาน เท่ากับ 100,000 หน่วยของสกุลหลัก

สมมติ EURUSD อยู่ที่ 1.1000 และมีคนซื้อขนาด 0.1 Lot ซึ่งเท่ากับ 10,000 ยูโร

มูลค่าสถานะ = 10,000 × 1.1000 = 11,000 ดอลลาร์
ถ้าราคาไปที่ 1.1050 ราคาขยับ 0.0050 หรือ 50 Pip
กำไร = 10,000 × 0.0050 = 50 ดอลลาร์

แต่ถ้าราคาลงไปที่ 1.0950 ซึ่งเป็นการขยับ 50 Pip ในทิศตรงข้าม ผลก็คือขาดทุน 50 ดอลลาร์ในขนาดเท่ากัน

หากใช้ Leverage 1:100 จะใช้ Margin ประมาณ 11,000 ÷ 100 = 110 ดอลลาร์ เพื่อเปิดสถานะนี้ แต่อย่าลืมว่ากำไรหรือขาดทุนคำนวณจากมูลค่าเต็ม 11,000 ดอลลาร์ ไม่ใช่จากเงิน 110 ดอลลาร์ ตัวอย่างนี้ใช้อธิบายวิธีคำนวณเท่านั้น ไม่ใช่การชี้ว่าราคาจะไปทางใด

แผนภาพเส้นราคา EURUSD ที่ 1.0950, 1.1000 และ 1.1050 แสดงว่าซื้อ 0.1 Lot เมื่อราคาขึ้น 50 Pip กำไร 50 ดอลลาร์ และเมื่อลง 50 Pip ขาดทุน 50 ดอลลาร์ พร้อมการคำนวณ Margin ที่ Leverage 1:100

ความเสี่ยงและข้อผิดพลาดที่พบบ่อย

ใช้ Leverage สูงเกินไป ทำให้ขาดทุนเร็วและอาจเสียเงินทุนในบัญชีทั้งหมดได้
ไม่ตั้ง Stop Loss หรือไม่มีแผนว่าจะยอมขาดทุนได้เท่าไรต่อครั้ง
คาดหวังผลตอบแทนเร็วและแน่นอน ไม่มีใครการันตีกำไรในตลาดนี้ได้
มองข้ามต้นทุน เช่น Spread ค่าคอมมิชชัน และค่าธรรมเนียมอื่น ๆ
เทรดด้วยเงินที่จำเป็นต้องใช้ เช่น เงินค่าใช้จ่ายประจำเดือน
เชื่อคำโฆษณาหรือสัญญาณซื้อขายที่รับปากผลกำไร ควรระวังเป็นพิเศษ

สรุป

ฟอเร็กซ์คือตลาดแลกเปลี่ยนเงินตราระดับโลกที่เปิดเกือบตลอดสัปดาห์ มีทั้งธนาคาร บริษัท กองทุน และนักเทรดรายย่อยร่วมอยู่ โบรกเกอร์เป็นตัวกลางให้คนทั่วไปเข้าถึงตลาดได้ แต่การเทรดก็มีความเสี่ยงสูงกว่าการแลกเงินไปเที่ยวมาก ก่อนลงเงินจริง ควรทำความเข้าใจเรื่อง Pip, Lot, Spread, Leverage และการบริหารความเสี่ยงให้แน่นก่อน และอาจเริ่มฝึกด้วยบัญชีทดลองเพื่อดูว่าตัวเลขเหล่านี้ทำงานอย่างไรในสถานการณ์จริง