Pip คืออะไร คิดกำไรขาดทุนเป็นเงินยังไง พร้อมตัวอย่างคำนวณ

เวลาอ่านบทวิเคราะห์หรือคุยกับเพื่อนนักลงทุน คุณอาจเคยได้ยินว่า "วันนี้ราคาวิ่ง 50 Pip" แต่ 50 Pip เท่ากับกี่บาทหรือกี่ดอลลาร์ ถ้าคิดไม่เป็น เราจะประเมินความเสี่ยงของแต่ละออเดอร์ไม่ได้เลย บทความนี้จะอธิบายตั้งแต่พื้นฐานจนคิดเป็นเงินได้จริง

Pip คืออะไร

Pip ย่อมาจาก "Percentage in Point" เป็นหน่วยเล็กที่สุดที่นิยมใช้วัดการเปลี่ยนแปลงของราคาในตลาดฟอเร็กซ์ เปรียบได้กับ "เซนติเมตร" ที่ใช้วัดระยะทาง เราจึงพูดได้ว่าราคาขยับไปกี่ Pip โดยไม่ต้องอ่านทศนิยมยาว ๆ

ค่าของ 1 Pip ขึ้นอยู่กับสินทรัพย์ที่เทรด:

• คู่เงินทั่วไป เช่น EURUSD, GBPUSD, AUDUSD: 1 Pip = 0.0001 (ทศนิยมตำแหน่งที่ 4)
• คู่เงินที่มี JPY เช่น USDJPY, EURJPY: 1 Pip = 0.01 (ทศนิยมตำแหน่งที่ 2)
• ทองคำ XAUUSD: แต่ละโบรกเกอร์นิยามไม่เหมือนกัน บางแห่งนับ 0.10 เป็น 1 Pip บางแห่งนับ 0.01 ควรเปิดดูข้อมูลสัญญา (Contract Specification) ของบัญชีที่คุณใช้ก่อนเสมอ

ตัวอย่าง ถ้า EURUSD ขยับจาก 1.0800 เป็น 1.0825 แปลว่าราคาขยับ 25 Pip และถ้า USDJPY ขยับจาก 150.00 เป็น 150.30 แปลว่าขยับ 30 Pip

หมายเหตุ โบรกเกอร์หลายแห่งแสดงราคาเพิ่มอีก 1 ตำแหน่ง (เช่น 1.08255) ตำแหน่งที่เพิ่มมานี้เรียกว่า Pipette หรือ Point มีค่าเท่ากับ 1 ใน 10 ของ Pip

ขนาดสัญญา (Lot) กับมูลค่า Pip

Pip บอกแค่ "ระยะ" ที่ราคาเคลื่อนที่ แต่จะได้หรือเสียเป็นเงินเท่าไรต้องดูขนาดออเดอร์หรือ Lot ด้วย

• 1 Lot (Standard) = 100,000 หน่วยของสกุลเงินแรกในคู่
• 0.1 Lot (Mini) = 10,000 หน่วย
• 0.01 Lot (Micro) = 1,000 หน่วย

สูตรพื้นฐานคือ

มูลค่า 1 Pip = ขนาด Pip × จำนวนหน่วยในสัญญา

คู่ที่มี USD เป็นสกุลหลังอย่าง EURUSD

1 Lot: 0.0001 × 100,000 = 10 USD ต่อ 1 Pip

จึงได้ว่า

• 1 Lot = 10 USD ต่อ Pip
• 0.1 Lot = 1 USD ต่อ Pip
• 0.01 Lot = 0.10 USD ต่อ Pip

คู่ JPY อย่าง USDJPY

1 Lot: 0.01 × 100,000 = 1,000 JPY ต่อ Pip

ผลลัพธ์เป็นเงินเยน ต้องแปลงเป็น USD โดยหารด้วยอัตรา USDJPY ณ ตอนนั้น ถ้า USDJPY อยู่ที่ 150.00 จะได้ 1,000 ÷ 150 ≈ 6.67 USD ต่อ Pip ต่อ 1 Lot มูลค่านี้เปลี่ยนไปตามราคาที่ขยับ

ทองคำ XAUUSD

โดยทั่วไป 1 Lot ของทองคำ = 100 ออนซ์ ดังนั้นถ้าราคาขยับ 1.00 USD จะได้หรือเสีย 100 USD ต่อ 1 Lot ถ้าโบรกเกอร์นับ 0.10 เป็น 1 Pip ก็เท่ากับ 10 USD ต่อ Pip ต่อ 1 Lot แต่ขนาดสัญญาและนิยาม Pip ของทองคำต่างกันได้ตามบัญชี จึงต้องเช็คก่อนคำนวณ

ตัวอย่างคำนวณกำไรขาดทุน

ตัวอย่างที่ 1: EURUSD

ซื้อ EURUSD ขนาด 0.5 Lot ที่ 1.0800 แล้วปิดออเดอร์ที่ 1.0850

• ราคาขยับ 1.0850 − 1.0800 = 0.0050 หรือ 50 Pip
• มูลค่า Pip ที่ 0.5 Lot = 10 × 0.5 = 5 USD ต่อ Pip
• กำไร = 50 × 5 = 250 USD

ถ้าราคาเป็นไปในทางตรงข้ามและลงมา 50 Pip เท่ากัน ผลที่ได้คือขาดทุน 250 USD ด้วยตัวเลขเดียวกัน

ตัวอย่างที่ 2: USDJPY

ซื้อ USDJPY ขนาด 0.1 Lot ที่ 150.00 แล้วปิดที่ 150.40

• ราคาขยับ 0.40 หรือ 40 Pip
• 0.1 Lot = 10,000 หน่วย จึงได้ 0.01 × 10,000 = 100 JPY ต่อ Pip
• กำไร = 40 × 100 = 4,000 JPY
• แปลงเป็น USD ที่อัตรา 150.40: 4,000 ÷ 150.40 ≈ 26.60 USD

ถ้าอยากรู้เป็นเงินบาท ให้นำ USD ไปคูณอัตราแลกเปลี่ยน USD/THB ณ เวลานั้น

ตัวอย่างที่ 3: XAUUSD (ราคาสมมติ)

สมมติซื้อทองคำ 0.1 Lot (= 10 ออนซ์) ที่ 2,000.00 แล้วปิดที่ 2,005.00

• ราคาขยับ 5.00 USD ต่อออนซ์
• กำไร = 5 × 10 ออนซ์ = 50 USD

ถ้าบัญชีนับ 0.10 เป็น 1 Pip ราคาขยับ 50 Pip และ 0.1 Lot มีมูลค่า 1 USD ต่อ Pip จะได้ 50 × 1 = 50 USD เท่ากัน

ใช้ Pip กำหนดความเสี่ยงและขนาด Lot

ประโยชน์สำคัญของการคิด Pip เป็นเงินคือการกำหนดว่าจะยอมเสียได้เท่าไรต่อออเดอร์ สูตรคือ

Lot = เงินที่ยอมเสีย ÷ (ระยะ Stop Loss เป็น Pip × มูลค่า Pip ต่อ 1 Lot)

ตัวอย่าง ยอมเสียไม่เกิน 50 USD โดยตั้ง Stop Loss ห่างจากจุดเข้า 25 Pip ใน EURUSD

• Lot = 50 ÷ (25 × 10) = 50 ÷ 250 = 0.2 Lot

ถ้าชน Stop Loss พอดี จะขาดทุนประมาณ 25 × 2 = 50 USD ตามที่วางแผนไว้ (ยังไม่รวมค่าสเปรด และราคาอาจลื่นไถลได้)

ค่าสเปรดก็นับเป็น Pip

ส่วนต่างระหว่างราคาซื้อและราคาขาย (Spread) วัดเป็น Pip เหมือนกัน ถ้า EURUSD มีสเปรด 1.2 Pip และเปิดออเดอร์ 0.5 Lot ต้นทุนเริ่มต้นคือ 1.2 × 5 = 6 USD ตั้งแต่เปิดออเดอร์ ราคาจึงต้องขยับไปในทางที่ต้องการเกินสเปรดก่อนจึงจะเริ่มมีกำไรสุทธิ

ความเสี่ยงและข้อผิดพลาดที่พบบ่อย

• สับสนนิยาม Pip ของทองคำและสินทรัพย์อื่น แต่ละโบรกเกอร์ไม่เหมือนกัน ทำให้คำนวณเงินผิดไปหลายเท่า
• ลืมว่ามูลค่า Pip ของคู่ที่ไม่ใช่ USD เปลี่ยนตามอัตราแลกเปลี่ยน เช่น คู่ JPY ต้องแปลงสกุลเงินทุกครั้ง
• เลือก Lot ใหญ่เกินเงินทุน แค่ 20 Pip กับ 1 Lot ของ EURUSD ก็เท่ากับ 200 USD ถ้าบัญชีเล็ก ผลกระทบจะรุนแรง
• ไม่ตั้ง Stop Loss หรือไม่คำนวณเป็นเงินก่อนเข้าออเดอร์ ทำให้ไม่รู้ว่าจะเสียสูงสุดเท่าไร
• มองข้ามค่าสเปรดและค่าธรรมเนียม โดยเฉพาะเมื่อเปิดออเดอร์บ่อย
• ใช้ Leverage สูงโดยไม่ระวัง Leverage ขยายทั้งกำไรและขาดทุน และเสี่ยงสูญเสียเงินทุนทั้งหมดได้

การเทรดฟอเร็กซ์และทองคำมีความเสี่ยงสูง ไม่มีใครรับประกันผลกำไร ตัวอย่างในบทความนี้ใช้ตัวเลขสมมติเพื่อการเรียนรู้เท่านั้น ไม่ใช่คำแนะนำให้ซื้อหรือขาย

สรุป

• Pip คือหน่วยวัดการขยับของราคา คู่ทั่วไป = 0.0001 คู่ JPY = 0.01 ส่วนทองคำขึ้นอยู่กับสเปคของโบรกเกอร์
• เงินที่ได้หรือเสีย = จำนวน Pip × มูลค่า Pip ต่อ Lot × ขนาด Lot
• EURUSD 1 Lot ≈ 10 USD ต่อ Pip, 0.1 Lot ≈ 1 USD ต่อ Pip
• คู่ JPY ต้องแปลงผลลัพธ์จากเยนเป็นสกุลบัญชีทุกครั้ง
• ใช้ Pip ร่วมกับ Stop Loss เพื่อกำหนด Lot ที่เหมาะกับความเสี่ยงที่รับได้

ลองฝึกคำนวณด้วยบัญชีทดลอง (Demo) แล้วเปรียบเทียบกับตัวเลขที่แพลตฟอร์มแสดง จะช่วยให้คุ้นกับการคิดเป็นเงินก่อนใช้เงินจริง